“`html

Dev Balkabakları İçin Küresel Rekabet

Ağır yapısıyla dikkat çeken Muggle isimli balkabağı, tam olarak 2.819 pound (yaklaşık 1.278 kg) ağırlığında ve 6,4 metreyi aşan bir çevreye sahip. Bu devasa örnek, 4 Ekim 2025 tarihinde Guinness Dünya Rekorları Kitabı‘nda “en ağır balkabağı” ve “en geniş çevreye sahip balkabağı” unvanlarını elde etti.

Balkabağı Yetiştiricilerin Uzun Süreli Mücadelesi

İngiliz ikizler Ian ve Stuart Paton, bu başarıya ulaşmak için tam 51 yıl süren bir çaba sarf ettiler. Ian, “Bize 13 yaşındayken bir miktar tohum verdiler ve o günden sonra her şey başladı. İlk başta sadece 24,5 kilogramlık bir balkabağı yetiştirdim ve bu ilgi sıklıkla daha fazlasını istememe neden oldu,” diyor.

İkizler, çoğunlukla Hagrid gibi Harry Potter karakterlerinin isimlerinin verildiği balkabaklarıyla tanınıyor. 2022 yılında İngiltere’nin en ağır balkabağı unvanını kazandılar, ancak dünya genelinde yarışmanın zorluğu ve rakipleri karşısında bunu aşmak oldukça zor. Stuart, bu yıl emekliye ayrılmayı düşündüğünü belirtse de, Ian devam etmeyi umuyor.

Dev Balkabağının Büyüme Süreci

“Bu dev boyutlar insanı cezbetmeye başlıyor; küçük bir aracın boyutlarına erişebiliyorlar,” diyor Ian. “Sadece bir tohum ektiğimizde, neredeyse bir canavar meydana getiriyoruz.”

Günümüzde “balkabağı hastalığı”, küresel bir fenomen haline gelmiş durumda. 1992’de, dev meyve ve sebzelerin yönetimini üstlenen Great Pumpkin Commonwealth kuruldu. Balkabaklarını yöneten bu kuruluş, yalnızca onlar üzerinde değil, aynı zamanda karpuzlar, domatesler ve diğer büyük sebzeler üzerinde de otorite konumundadır. Bugün, Güney Afrika, Japonya ve Avustralya gibi ülkelerde 70’ten fazla dev balkabağı tartım alanına gözlemci atanmıştır. Rekabet oldukça sert, sayılar büyük ve çoğu zaman kazançlı fırsatlar sunuyor. Ancak, dev balkabaklarını yetiştirmenin ardında gerçek bir bilim yatıyor; şansa da ihtiyaç var.

Dev Balkabaklarının Tarihçesi

Dev sebzeleri yetiştirme çabası, yeni bir fikir değil. ABD’deki Batı Alaska Eyalet Fuarı’nda 1920’lerden beri dev lahana tartımları yapılıyor. Half Moon Körfezi Balkabağı Festivali, dev balkabağı yarışmalarının en prestijlisi olarak ilk kez 1974’te gerçekleşti ve şampiyon 60 kilogramlık bir balkabağıydı. O zamandan bu yana, bu rakamlar hızla arttı.

Cornell Üniversitesi AgriTech’te görevli Steve Reiners, “Kimse bir tonluk balkabağının mümkün olacağını tahmin etmiyordu, fakat şimdi bu aşamaya geldik ve bunun ötesini de görebiliyoruz,” diyor. 2012 yılında Rhode Island’da bulunan Ron Wallace, 2.000 pound (911 kilogram) ağırlığında bir balkabağı ile rekoru kırdı. O zamandan beri, bu devler 3.000 pound sınırına yaklaşmayı başardılar.

“Bir mühendis bir gün 20.000 pound’a kadar çıkılabileceğini öne sürmüştü,” diyor Reiner. Dev balkabaklarının dış yüzeyi genelde 30 cm kalınlığında ve kesilmesi için bir elektrikli testere kullanmanız gerekebilecek kadar sert oluyor. “Bizi kısıtlayan en büyük etmen mevsim. Bu devlerin yetişmesi için belirli bir zaman dilimi mevcut,” şeklinde devam ediyor.

Paton ikizlerinin Muggle balkabağı, bir tohumdan Sindirella’nın at arabası boyutuna sadece 131 günde ulaştı.

Başlangıç Noktası: Bir Tohum

Paton ikizlerinin şampiyon balkabağı, dünya rekorunu kıran öncelikle pek çok balkabağı gibi bir Atlantik Dev türüdür. 1970’lerde Cucurbita maxima türü geliştirilmiş bir çeşittir. Bu dev tohumlar, sıradan balkabağı fenerleri için kullanılan tohumlardan sadece biraz daha büyük ve hızlı bir şekilde büyüyorlar. Bitkiler büyümeye başladıklarında, sarmaşıkları günde 30 cm kadar uzuyor. Yetiştirici, bu sarmaşıklardaki bebek balkabağından birini seçerek, diğerlerinin büyümesini engelleyip tüm enerjiyi bir tane üzerine yoğunlaştırıyor.

“Balkabaklarımız günde 32 kilogram ve 10 günde 320 kilogram kadar büyüyebiliyor,” diyor Paton. “İnsanlar onları neyle beslediğimizi soruyor ve ben de ‘Her gün bir küçük çocukla!’ diyorum.” Ancak esasında, dvbalkabağı yetiştiricileri bu devlerin büyümesi için günlük olarak büyük miktarda su ile besliyor. Paton’un balkabakları, günde yaklaşık 500 litre suya ihtiyaç duyuyor. “Susuz kalmıyorlar,” diye ekliyor. “Normal bir domates bitkisinin ihtiyaç duyduğu gübreden daha fazlasını istemiyorlar; sadece çok daha büyükler.”

Dev balkabağı yetiştirmek bir sanat olsa da, şampiyonların bir sihirli değneği ya da teknik bir sırrı olduğuna inanmıyorlar. Minnesota’daki Anoka Teknik Üniversitesi’nden bahçe uzmanı Travis Gienger, başarısını genetik yapı, sabır ve dikkatli bitki yönetimi ile ilişkilendiriyor. Her yıl, bitkisini elle tozlaştırarak geniş bir çevreye sahip balkabağı genetiği ile kalın kabuklu bir balkabağı birleştiriyor.

“Şampiyon olmak için kalın bir kabuk gereklidir,” diyor Gienger ve şampiyonların genellikle ağırlıkla sıralandığını belirtiyor. Half Moon Körfezi Balkabağı Festivali Yarışması’nı dört kez kazanan Gienger, Kuzey Amerika rekorunu 2022’de geçerek kırmış, 2023’te ise 1.247 kilogramlık bir balkabağı ile bir rekor daha elde etmiştir.

Patonlar ve Gienger gibi pek çok yetiştirici, hayatları boyunca bu konuya kendilerini adamışlar. “Babam küçükken 50 kg’lık balkabakları yetiştirirdi, biz de onları el arabasında taşırdık,” diyor. “Sonrasında büyük balkabaklarını görünce ben de bu işi yapmayı düşündüm. Yaklaşık otuz yıl sonra dünya rekorunu kırmayı başardım.”

Balkabağının Zenginlik ve İhtişamı

Dev balkabağı yetiştirmek, başlı başına bir zorluk ve büyüleyici bir yolculuktur. Gienger’ın bu yılki potansiyel adayı, kenarındaki ufak bir delik nedeniyle ana boşluğa hava girmesine yol açtı ve meyve çürüdü. “Bilinmeyen sayıda etken var,” diyor Gienger. “Hava durumu başlıca etkenlerden biri. Çok fazla yağmur yağarsa, aşırı sıcak veya soğuk geçirmezse, bu durumda sorun yaratabilir. Dolu fırtınaları da ciddi zararlar verebilir.”

Dev bir balkabağının olgunlaşması bile belirli zorluklar içeriyor. 2000 pound’un üzerinde bir meyveyi hareket ettirmek için özel ekipmanlara ihtiyaç bulunuyor. Gienger, kazanan balkabağını tartım için 35 saat boyunca 3.200 kilometre uzağa, Kaliforniya’ya götürdü. Yarışmadan sonra, parçalara ayırmak için New York’a dönerken üç yetiştirici beş gün uğraşmak zorunda kalmışlardır.

Tüm bu zorluklara rağmen, bunun her dakikasına değiyor. Michael Jordan türü tohumlardan biri 349 dolara satılabiliyor. Gienger, Half Moon Körfezi’nde 30.000 dolarlık kazanç elde etti ve Ritz-Carlton’da bir hafta sonu geçirdi. “Gerçekten buna değdi,” diyor. “Bir ceket ve dekoratif bir yüzük kazanmıştım. Ardından büyük bir etkinlikte, bir balkabağı arabasında geçit törenine katıldım.”

Çoğu yetiştirici için kazanmaktan çok gururun önemi büyüktür. Paton’un belirttiği gibi, bu dev balkabaklarını yetiştirmek genellikle maliyetli olabiliyor. “Bu oyunu ‘en dostça spor’ olarak adlandırıyoruz çünkü hep birbirimize destek oluyoruz,” diyor Paton. “Sonuçta, nihayetinde kendinizle ve doğayla bir zeka yarışındasınız.”

Yazar: Diana Hubbell/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.

Dev Balkabağı Yetiştiricileri Dünya Hakimiyeti İçin Yarışıyor yazısı ilk olarak Popular Science üzerinde yayımlandı.

“`