İliç Maden Faciası: Fıtrat Mı Fırat Mı?

Altın madenciliğinde siyanür kullanımı ilk kez 19 yüzyılın sonlarında, Türkiye’de ise 2001 yılında Bergama Ovacık madeninin kurulmasıyla başlamış olup, bugün 20’ye yakın işletme bu yöntemle altın madenciliği yapmaktadır. Maden Mühendisleri Odası’na göre dünyada altın üretiminin yaklaşık yüzde 85’inde siyanür kullanılmaktadır. 10 yıla kadar sürebilen bir araştırmayla başlatılan, daha sonra geliştirme ve sondajlarla devam eden çok aşamalı bir süreç olup, üretimin yapıldığı madenler 30 yıla kadar aktif kalabilmektedir.

Ancak bazı ülkelerde siyanür kullanımına yönelik çeşitli kısıtlamalar bulunmaktadır. Avrupa Parlamentosu, 2010 yılında Avrupa Komisyonu’nu siyanür madenciliğinin tamamen yasaklanması için harekete geçmeye çağıran bir karar tasarısını oylamıştır. ABD ve Arjantin’in bazı eyaletleriyle, Almanya, Çekya ve Macaristan’da tamamen yasaklamıştır.

Maden şirketleri bu havuzların çok dikkatli bir şekilde yönetildiğini söyleseler de, Birleşmiş Milletler Çevre Programına (UNEP) göre, son 10 yılda 40’tan fazla ciddi ölçekte atık maden barajı kazası yaşanmış, yüzlerce insan zarar görmüş ve temiz suya erişim sağlanamamıştır.

Geçmişte de dünyada benzer kazalar görülmüştür. 1971 yılında Romanya’daki Certej adlı altın madeninde yaşanan bir kazada, atık suyun depolandığı barajın patlaması sonucu 300 bin metreküp zehirli su Certeju de Sus adlı kasabayı basmış, 89 kişi hayatını kaybetmiştir.

1984 yılında Papua Yeni Gine’deki bir madende 2 milyar tondan fazla işlenmemiş atık su maden çevresine boşaltılmış, zehirli atıklarla bölgede yaşayan en az 50 bin kişinin etkilendiği söylenmiştir. Aynı yıl Kanadalı şirket Galactic Resources’un ABD’de işlettiği bir altın madeninde siyanür kullanılması
üzerine, 610 bin metreküp zehirli atık su birikmiş, şirketin iflas etmesi üzerine ABD hükümeti, atık suyun temizlenmesi için yüzlerce milyon dolar harcamak zorunda kalmıştır.

Yine Romanya’da 2000 yılında yaşanan maden kazası, Çernobil’den sonra Doğu Avrupa’daki en yıkıcı endüstriyel kazalardan biri olarak kayıtlara geçmiştir. ‘Baia Mare’ siyanür sızıntısı olarak anılan olayda, nehre karışan zehirli madde büyük bir çevre felaketi yaratmış, Macaristan ve Sırbistan’a ulaşan sızıntı nedeniyle Tuna Nehri’nde toplu balık ölümleri yaşanmıştır.

Altın madenciliğinin tüm aşamaları doğa ve insan sağlığı için farklı tehditler içermekle birlikte, özellikle yığın liçi yöntemi (açık alanda siyanürleme) en yüksek risk taşıyan tekniktir ki, İliç’te, Fırat nehrine sadece 300 metre mesafede kurulan bu madende büyük çevre felaketine neden olabilecek durum da bundan kaynaklanmaktadır.

Bir yerde altın madeni işletmek, orada sadece su varsa mümkündür. İklim değişikliğine bağlı kuraklıkların etkin olduğu ülkemizde, maden çalışmaları su için kirletici olmanın dışında, yüzey ve yer altı sularının azalmasında da etkili olur. Siyanür, karbon ve nitrojen içeren kimyasal bir grubun adıdır. Siyanür bileşiklerinin büyük bölümü güçlü ve çabuk etki gösteren zehirlerdir. Siyanür soluma, toprağa temas, su ve besinlerin tüketilmesi yollarıyla vücuda alınır.

Sodyum siyanür toprak içindeki altını topraktan ayırırken aynı zamanda toprakta bulunan zararsız bileşikler halindeki arsenik, antimon, kadmiyum, kurşun, cıva, molibden gibi element/ağır metalleri de serbestleştirip zararlı forma dönüştürür. Altın madeni etrafında bulunan yüzey sularından, topraktan, suda yaşayan bitki ve böceklerden, kara bitkilerinden, kuşlardan alınan örneklerde arsenik düzeyinin yüksek olduğu saptanmıştır. Şebeke sularındaki cıva düzeyinin artışının atık havuzlarıyla ilişkili olduğu, atık depo alanlarında gerçekleşen sızıntı ve taşmalar sonucunda suya ve toprağa kadmiyum karıştığı bilimsel çalışmalarla belirlenmiştir. Soluma, su ve gıdanın tüketilmesi yoluyla vücuda giren siyanür ve diğer ağır metaller nedeniyle, akut ve kronik zehirlenme, kansızlık, kalp yetmezliği, kanser (cilt, prostat, karaciğer, mesane, böbrek, akciğer ve solunum yolları vb.), böbrek yetmezliği, akıl hastalıkları, anormal
doğumlar görülebilmektedir.

Kendi ülkelerinde, sıradan bir bahçe düzenlemesi için bile yerel makamlardan izin alınmasını zorunlu kılanların, bizim ülkemizde insan ve doğa katliamı pahasına en ucuz ve en riskli tekniklerle altın çıkarmalarına onay verenleri, yaptırım içermeyen tavsiye denetimlerle bu yabancı firmaları başıboş bırakanları, bununla da yetinmeyip bir kalemde vergi borçlarını silenleri, bir Türk vatandaşı olarak hiçbir zaman affetmeyeceğimi bildirmek isterim.

Elbette altın değerli bir madendir; ama su ve çevre hayattır. Muhtemelen yakın gelecekte insanlığın karşılaşacağı en büyük sıkıntılar, hatta savaşlar, su ve verimli toprakların paylaşılamamasından kaynaklanacaktır.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
ligobet
matadorbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Kadıköy Escort
tuzla escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
romabet
matadorbet
Matadorbet